Snertgevoel! Erwtensoep!

Januari is een snertmaand in alle opzichten. De feestversiering is weg, het weer is waardeloos en alles lijkt grauw en saai. Wat is er beter dan dat snertgevoel te lijf te gaan met een soep die smart verzacht?

Een kop oer-Hollandse erwtensoep doet wonderen. ‘Snert’ is de erwtensoep van de dag erna en die is eigenlijk nog lekkerder dan dagverse erwtensoep. Geen snert is hetzelfde en het is nog maar de vraag hoe Hollands deze maaltijdsoep is. In Noorwegen doen ze er in plaats van worst zalm in, Surinamers kieperen er bakbananen bij en Spanjaarden zweren bij chorizo en paprika. Van Argentinië tot Afghanistan, ieder land heeft zijn eigen versie. De basis is in elk geval erwt, maar over de erwten die worden gebruikt zijn de meningen nogal eens verdeeld. En welk deel van het varken gaat de pan in?

Gele of groene spliterwten, verse doperwten of een deel vers en een deel uit pak? Met varkensknie, poten, oren, hamlappen, buikspek of magere spekreepjes? Ook de knollen, kruiden en worst zijn smaakbepalend. De jury van het wereldkampioenschap snertkoken (ja, dat bestaat!) ziet jaarlijks talloze versies voorbij komen. Het WK wordt georganiseerd door de Stichting Oudhollandse gerechten en is niet alleen voor professionals. Mensen van alle rangen en standen doen mee met recepten die van generatie op generatie zijn doorgegeven. Op 16 februari stromen snertkokers uit alle hoeken van het land weer toe met hun ultieme versie van erwtensoep. Het 1e recept hieronder is van tweevoudig kampioen Boy Hamers, de voormalige chef-kok van cateraar Maison van den Boer. De 2e is mijn favoriet uit Elle Eten. Bij de bereiding overtreed ik misschien een snertwet: op de worst en wat kruiden na pureer ik de soep tot een minder grove structuur. En ik beken: sambal móet erdoor.

Oudhollandse erwtensoep

500 g spliterwten
500 g verse worst
500 g platte ribben
250 g ui
250 g prei
250 g knolselderij
50 g roomboter
3 bouillonblokjes
1 bosje selderij
peper en zout
Breng de spliterwten met 2,5 liter water, de verse worst, de platte ribben en wat zout aan de kook. Haal zodra het water kookt het schuim eraf en voeg de bouillonblokjes toe. Haal de platte ribben en de worst na ca 90 min uit de pan. Wrijf de spliterwten met het kookvocht door een zeef. Was de groenten en snijd de uien, prei en knolselderij in stukjes. Fruit de groenten even aan, voeg een halve liter water toe en breng het geheel aan de kook. Voeg de groenten en het vlees met het kookvocht toe aan de soep en breng hem op smaak met versgemalen peper. Voeg als laatste de gehakte bladselderij toe. Serveer de soep met puntje roggebrood, belegd met spek.

Mediterrane erwtensoep

200 g magere hamlappen
100 g magere spekreepjes
100 g spliterwten
paar takjes tijm
1 laurierblaadje
3 kruidnagels
1 winterwortel, in plakjes
1 ui, gesnipperd
½ knolselderij, in blokjes
1 verse rookworst
50 g diepvriestuinerwtjes
1 prei, in ringen
1 bosje bladselderij
1 bosje salie
4 sneetjes roggebrood
100 g Serranoham, in plakjes
Spoel de spliterwten goed onder koud stromend water. Breng 1 l water met hamlappen, spek. Laurier, tijm en kruidnagel aan de kook. Schuim de bouillon af en laat nog 45 min zachtjes koken. Haal hamlappen en spek uit de soep en snij in kleine stukjes. Schep het vlees terug in de pan. Voeg winterwortel, ui, knolselderij, erwten en rookworst toe. Breng weer aan de kook en laat 30 min zachtjes koken. Haal de rookworst uit de pan en snij in plakjes. Voeg op het laatste de rookworstplakjes, prei, bladselderij en kruiden toe en breng op smaak met peper en zout. Serveer met roggebrood met serranoham.